آموختن خواندن و نوشتن برای بیش تر کودکان مرحله ای طبیعی از رشد زبان  و سواد است و برخی از آنان حتی پیش از آموزش رسمی مدرسه از اینجا و آن جا یاد گرفته اند که برخی از کلمات را بخوانند و بنویسند . مسلماً هوش و انگیزه و علایق خاص کودکان در آن یادگیری ها نقش دارد امّا شاید آن چه بیش از همه اهمّیّت دارد تجارب اولیه کودک با کتاب و کتاب خوانی است . کودکانی که تجارب زبانی خوبی دارند و از کودکی با کتاب آشنا شده اند زودتر از سایر کودکان خواندن و نوشتن را فرا می گیرند .

در این نوشتار سعی بر آن داریم که هر هفته شما والدین گرامی را با یکی از شیوه های علاقه مند کردن فرزندانتان به کتاب و مطالعه آشنا سازیم . امید است که بهره ی لازم را برده و با تجربیات خود ما را در این مهم یاری رسانید .

   راهکار شماره ی یازده .....


11 . برای خواندن دلیل های علمی بیاورید .

بچه ها به سختی می توانند بین خواندن و فعالیت های روزمره خود ارتباط برقرار کنند، به خصوص اگر خواندن را صرفا فعالیتی درسی بدانند . حتی یک خرید ساده نیز به خواندن نیاز دارد و اگر دستور العمل ساده زیر را به کار بگیرید ، فرزندتان متوجه آن خواهد شد.

 

چگونه هنگام خرید تمرین خواندن کنیم .

  • از فرزندتان بخواهید اجناسی را که می خواهد در راهنمای فروشاه پیدا کنند و با خواندن علائمی که از سقف آویزان شده است محل مورد نظر را شناسایی کنند .
  • از فرزندتان خود بخواهید مارک های مختلف پودر رخت شویی ، ماست ، حبوبات  غیره را از نظر قیمت ، محتویات و اندازه بسته بندی آن با هم مقایسه کنند . با همدیگر ببینید که کدام جنس برای خریدن بهتر است .
  • علائم تجاری را که فرزندتان می شناسد به او نشان بدهید و برای او توضیح بدهید که تولید کنندگان از این علائم تجاری استفاد می کنند تا مردم بتوانند محصولات آن ها را در یک نگاه و بدون خواندن کلمات ، پیدا کنند . حتی فرزند پیش دبستانی شما نیز می تواند محصولات مورد علاقه ی خود را با خواندن علامت تجاری آن ها پیدا کند .
  • از فرزندتان بخواهید بر اساس ملاک هایی که برایشان ذکر می کنید ، مارک مشخصی را برای یک محصول انتخاب کنند . مثلا از آن ها بخواهید بیسکوئیتی را انتخاب کنند که نسبت به سایر بیسکوئیت ها شکر کمتری در تهیه آن به کار رفته باشد .
  • هنگامی که اجناس خریداری شده را در منزل جابه جا می کنید با فرزندانتان صحبت کنید و بگویید که خواندن چگونه به شما کمک می کند تا بتوانید خوب خرید کنید و مواردی را که هنگام خرید از خواندن استفاده کردید برشمرید . مثلاً برای پیدا کردن مغازه ، انتخاب کالا ، پیدا کردن بخش مورد نظر فروشگاه ، انتخاب چک پول مناسب و الی آخر . از بچّه ها بخواهید تعریف کنند که چه چیزهایی را هنگام خرید خواندند و از آن ها بخواهید تصور کنند که اگر نمی توانستند خوب بخوانند ، چگونه خرید برایشان سخت تر ، گران تر و وقت گیرتر می شد .

 

راهکار شماره ی ده :

10. صحنه های مورد علاقه خود را در خانواده اجرا کنید .

معلّمینی که هنرهای زبانی را آموزش می هندند ، فواید تئاتر را در این زمینه به خوبی درک می کنند . تئاتر بچّه ها را در متن دیالوگ ، شخصیت پردازی و طرح قرار می دهد و به آن ها کمک می کند آن چه را که می خوانند بهتر درک کنند و به خاطر بسپارند . با این روش عالی نیز می توانید بچّه هایی را که به خواندن تمایل ندارند ، ترغیب کنید که مهارت های خود را بیازمایند .

لازم نیست صحنه ای را که می خواهید اجرا کنید ، صحنه ی پیچیده ای باشد . می توانید صحنه را با تعریف داستان مورد علاقه فرزندتان بازسازی کنید . هنگامی که به صورت خانوادگی کتاب می خوانید ، اگر پس از خواندن یک صحنه ی پرحادثه ، خواندن را قطع کنید و آن را اجرا کنید ، لذت بخش است . از توانایی فرزندانتان برای اجرای صحنه به راحتی پی می برید که چه مقدار از آن را به خاطر سپرده اند و پیچیدگی های شخصیت ها و طرح را تا چه حد درک می کنند .

 

چگونه صحنه ها را در خانه اجرا کنیم .

  1.  صحنه ای ساده را که آغاز و پایانی مشخص دارد انتخاب کنید .
  2. نقش هر فرد را مشخص کنید و یا اجازه بدهید بچّه ها نقش دلخواه خود را انتخاب کنند .
  3. ابتدا صحنه ها را مغشوش و به هم ریخته یادآوری کنید و بعد آن ها را به ترتیب وقوع مشخص کنید .
  4. صحنه را اجرا کنید و در صورت امکان از دیالوگ و حرکت نیز استفاده کنید .
  5. در آخر درباره آن بحث کنید ؛ هر یک از شخصیّت ها چه احساسی دارد ؟ علّت رفتارهای آن ها چه بوده است ؟در آینده چه اتفّاقی ممکن است رخ بدهد ؟

 

هر چه تعداد فرزندانتان بیش تر باشد و یا هرچه بچّه های بیش تری را بتوانید به این کار مشغول کنید ، تئاترتان پیشرفته تر می شود . در صورت تمایل می توانید همه ی بچّه های محل را درگیر کار کنید . از آن ها بخواهید متن نمایش را براساس داستان های مورد علاقه خود بنویسند ، لباس بازی خود را درست کنند ، نقش های خود را تمرین کنند و نمایش را برای دوستان و والدین خود اجرا کنند . بعضی از بچّه هایی که به هیچ وجه علاقه ای به خواندن نشان نمی دهند ، کاملا مایل هستند متن گفت و گوهای خود را حفظ کنند ، آن ها به خوبی از پس این کار بر می آیند و نقش خود را به صورت عالی در برابر تماشاچیان اجرا می کنند . نقش بازی کردن یکی از بهترین روش ها برای مشغول کردن بچّه ها به خواندن است و به آن ها انگیزه می دهد که خود نیز به تنهایی کتاب بخوانند .

 

راهکار شماره ی نه

9 . خواندن کتاب های مورد علاقه ی خود را به فرزندانتان توصیه کنید .

کتاب های مورد علاقه شما در دوران کودکی چه بود ؟ آیا آن ها را در اختیار فرزندتان قرار داده اید ؟ اگر خواندن کتاب های مودر علاقه خود را به فرزندانتان توصیه کنید دو مطلب را به صورت ظریف و غیرمستقیم به آن ها می فهمانید : اول این که خودتان به خواندن علاقه دارید و دوم این که فرزندانتان را آن قدر دوست داریدکه می خواهید علاقه ی خود را با آن ها نیز در میان بگذارید .

طبق تحقیقی که کارول چامسکی در 1972 انجام داد ، بین مراحل رشد زبانشناختی بچه ها و تعداد کتاب هایی که مادران آ« ها با خاطره خوب از دوران کودکی خود به یاد داشته و برای فرزندانشان خوانده اند  ، رابطه ی مهمی وجود دارد . وقتی مادران کتاب های گوناگون و مورد علاقه ی دوران کودکی خود را به یاد می آورند ، بچه ها نیز به ارزش این کار نزد مادرانشان پی می برند و نسبت به بچه های دیگر برای کتاب خواندن ارزش بیش تری قائل می شوند .

پس به گذشته خود بیاندیشید ، در صورت لزوم به کتاب خانه سری بزنید تا خاطراتتان زنده شود . شاید ببینید که یکی از نویسندگان مورد علاقه دوران کودکی تان هنوز می نویسد و کتاب های جدید بسیاری وجود دارد که می توانید همراه با فرزندتان برای اولین بار بخوانید .

اگر فرزندتان مانند شما نیست و به کتاب یا نویسنده خاصی شور و شوق نشان نمی دهد ، ناامید نشوید . سلیقه های افراد با هم متفاوت است و برای این که کسی به کتاب های چارلز دیکنز یا سی اس لوئیس علاقه مند شود ، شاید لازم باشد که سلیقه اش پرورش یابد .مهم تلاش است. همین که به طور غیرمستقیم به فرزندتان بفهمانید که شما نیز زمانی کودک بودید و توانایی ها و علائق تان نیز در حد یک کودک بود ، باب های ارتباط و گفت و گو بین شما گشوده می شود .

 

 راهکار شماره ی هشت :

8 . درباره مطالب مورد علاقه ی خود در خانواده صحبت کنید.

بسیاری از بزرگسالانی که من می شناسم خیلی راحت کتاب ها و مقاله هایشان را با همدیگر عوض می کنند، انگار که یک پیمانه شکر یا مته برقی را می خواهند قرض بگیرند . با این کار می توانید نویسندگان جدید و انواع سبک های ادبی جدید را کشف کنید ، علایق تازه ای پیدا کنید و در عین حال دوستانتان و سلیقه ی آن ها را نیز بشناسید .

اما بسیاری از همین بزرگسالان که کتاب های خود را به دوستانشان قرض می دهند هرگز به این فکر نمی افتند که همین تبادل ساده را نیز در خانه آغاز کنند . اگر می خواهید فرزنداتان خود را با آن چه می خوانید آشنا کنید و خود نیز با آنچه فرزندانتان می خوانند آشنا شوید ، بهترین روش این است که درباره ی مطالب مورد علاقه ی خود در خانواده صحبت کنید .

آیا مطلب جذابی می خوانید ؟ درباره اش صحبت کنید ! اگر فرزندانتان کوچک تر از آنند که بتوانند آن مطلب را بخوانند اشکالی ندارد . کافیست بفهمید که از آن چه می خواهید لذت می برید و به آن علاقه دارید و دوست دارید که علاقه ی خود را با آن ها در میان بگذارید .

فرزندان بزرگ ترتان را نیز تشویق کنید که درباره ی آن چه می خوانند صحبت کنند و بگویید که چه جنبه ای از آن را دوست دارند . آیا علاقه دارند که قسمت کوتاهی از آن را برای شما با صدای بلند بخوانند ؟ آیا از همان نویسنده مطلبی هست که به درد بچه های کوچک تر خانواده بخورد ؟

به صورت خانوادگی به کتاب خانه بروید و پس از بازگشت به خانه همیشه این آیین را اجرا کنید : کتاب ها را در یک قفسه ی مخصوص کتاب خانه بگذارید . این کار دو فایده دارد : اول این که کتاب های کتاب خانه کم تر گم می شوند و کم تر اتفاق می افتد که در بازگرداندن آن ها تاخیر کنید و دوم این که همه اعضای خانواده می بینند که بقیه چه کتابی می خوانند . بچه ها به تدریج علایق خود را در زمینه های مختلف ، از غذا و لباس گرفته تا مطالب خواندنی ، پیدا می کنند . اگر بتوانند ببینند که افراد دیگر چگونه بر اساس ملاک های متفاوت انتخاب می کنند ، خود نیز می توانند علایق خود را در زمینه کتاب خوانی گسترش دهند و به سلیقه ی ناب تری دست یابند .

 

راهکار شماره ی هفت :

7 . با صدای بلند باهمدیگر بخوانید .

وقتی بچه های یاد گرفتند که به تنهایی بخوانند ، باز هم باید به کار خود ادامه بدهیم و برای آن ها با صدای بلند کتاب بخوانیم . البته می توانیم روال کار را تغییر دهیم . اکنون دیگر می توانیم کار خوانن را با فرزندمان تقسیم کنیم . برای این کار روش های زیادی وجود دارد که برخی از آن ها را توضیح می دهیم . اگر فرزندتان در برابر این کار مقاومت کرد ، از آن بازی بسازید . خواندن شعرها به صورت مشترک به طور طبیعی ازهر چیز دیگری راحت تر است اما انواع دیگر قطعات ادبی را نیز می توان به صورت مشترک خواند .

چگونه کار خواندن را تقسیم کنیم .

نفری یک خط . شما خط اول را بخوانید ، فرزندتان خط دوم و الی آخر . روش دیگر این است که نفری یک صفحه بخوانید .

شما : یکی بود یکی نبود

کودک : زیر گنبد کبود

دیالوگ . شما روایت را بخوانید و فرزندتان دیالوگ را ، یا هر یک از شما متن گفته های یکی از شخصیت ها را بخواند .

شما : بچه ها در را باز کنید ، من مادرتونم . ( آقا گرگه )

کودک : اگر تو راست می گی ، دست هایت را نشان بده ! ( شنگول )

( قصه ی شنگول و منگول )

شما :لک لک به مرد گفت : مرا آزاد کن ، من لک لکم ، نه درنا .

 کودک : من ترا با درناها گرفتم و همراه درناها هم می کشمت .

( مورچه و کبوتر )

ترجیع بند ( بند برگردان )

شما : که یکی هست و هیچ نیست جز او .

هرد دو : وحده لا اله الا هو

 

با همدیگر ( هر دو با هم می خوانید . )

هر دو : دویدم و دویدم

سر کویی رسیدم

دو تا خاتون را دیدم ...

وقتی با همدیگر با صدای بلند می خوانید به فرزندتان می گویید که خواندن با صدای بلند تنها کار شما نیست ، بلکه کاری است که از آن لذت می برید و فرزندتان نیز می تواند از آن لذت ببرد . یکی از محاسن آن این است که همیشه نسبت به توانایی فرزندتان در خواندن ، یعنی میزان روان بودن درک مطلب و دایره لغات او آگاهی خواهد یافت . فایده ی دیگر آن این است که فرزندتان را برای خواندن برای هم نسل های خود آماده می کند . ( مراجعه کنید به روش 6 ) ، که اگر کودک خدرسالی داشته باشید و وقتتان نیز کم باشد ، کمک بزرگی است .

 

 راهکار شماره ی شش :

 6 . تشویق کنید که بچّه های یک نسل با هم بخوانند .

قانونی وجود ندارد که بگوید فقط بزرگسال باید برای بچّه ها کتاب بخوانند ، بچّه های بزرگ تر مس توانند از این فرصت استفاده کنند و هنرهای خود را به رخ خواهر و برادرهای کوچک تر خود بکشند . این کار به نفع خواننده ، شنونده و به نفع شماست .

خواندن با صدای بلند ، باعث فصاحت می شود و دایره لغات بچّه ها را بهبود می بخشد و به آن ها می آموزد که چگونه با حالت و لحن مناسب بخوانند . جلب رضایت شنوندگان کم سن و سال کار ساده ای نیست و کسی که می خواهد قصّه را با موفّقیّت بخواند و به جای هو با هورای شنودندگان مواجه شود ، باید با احساس ، با صدایی واضح و با لحن مناسب بخواند . اگر به طور موقت این نقش خود را به فرزند بزرگ ترتان محول کنید تجربه خوبی به دست می آورد و ممکن است انگیزه پیدا کند که این نقش را به خوبی اجرا کند .

هنگامی که روابط نسبتاً صلح آمیز است ، بچّه های کوچک تر از صرف وقت با خواهران و برادران بزرگ تر خود سود می برند . وقتی کوچک تر ها می بینند که خواندن چه قدر مهم است و می بینند که بزرگ تر ها با موفّقیّت می خوانند ، خود نیز برای خواندن انگیزه پیدا می کنند . اگر فرزند بزرگ تر خود را تشویق کنید کتاب های مورد علاقه خود را با صدای بلند بخواند بسیار مؤثر است . وقتی بچّه ها کتاب می خوانند ، کمی بار از دوش شما برداشته می شود . شما همیشه فرصت ندارید که کارتان را کنار بگذارید و برای آن ها کتاب بخوانید ، شاید حتّی فرصت نکنید مطالبی را که روی بسته بندی مواد غذایی نوشته شده است برای بچّه ها بخوانید . اگر فرزند بزرگ ترتان سواد خواندن دارد ، می تواند به شما کمک کند ، دستور بازی را بخواند ، معنی لغتی را در لغت نامه پیدا کند و قبل از خواب برای خواهر یا برادر کوچکش قصّه بخواند .

 

راهکار شماره ی پنج :

5 . تشویق کنید که نسل های مختلف با هم بخوانند ( خواندن بین نسلی )

بین ساختار خانوادگی و موّفقیّت کودک در خواندن و زبان ، روابط دو جانبه ای وجود دارد که یکی از مهم ترین آن ها در حیطه ی تعامل بزرگسالان است . بچّه هایی که به  خانواده های گسترده تعلق دارند و به طور مرتّب به دیدن اعضای بزرگ تر فامیل می روند و با بزرگسالان به گردش و مسافرت می روند و به انجام فعّالیّت های مختلف می پردازند ، نسبت به بجه هایی که دست رسی کم تری به افراد بزرگسال دارند ، در خواندن پیشرفته ترند .

این خبر برای والدین ناامید و خسته خبر خوبی است : توانایی های زبانی فرزندانتان و توانایی آن ها در خواندن تنها به شما بستگی ندارد . اگر می خواهید بچّه هایی بار بیاورید که هم عاشق خواندن و هم خواننده های موفّقی باشند ، ایجاد ارتباط بین آن ها و بزرگسالان دیگر می تواند کمی از بار را از دوش شما بردارد .

اگر والدینتان مهمان شما هستند ، از آن ها بخواهید در آیین قصه خوانی شبانه شرکت کنند . اغلب پدربرزگ ها و مادربزرگ ها دوست دارند که بدین ترتیب مرکز توجّه قرار بگیرند . گهگاهی از والدین یا از همسایه های مسن ترتان بخواهید هنگامی که از خانه بیرون می روید از فرزندانتان مراقبت کنند ، مطالب خواندنی نیز در اختیارشان قرار دهید تا با بچّه  بخوانند .

اگر بچّه های عادت کرده باشند که فقط والدین خودشان برایشان کتاب بخوانند ، ابتدا باید آن ها آماده کنید تا بتوانند از سبک کتاب خوانی بزرگسالان دیگر لذّت ببرند . به بچّه ها بگویید که خوانندگان مختلف یک ترانه ی واحد را به صورت های متفاوت می خوانند و هنرپیشه های مختلف یک نقش واحد را به صورت های متفاوت اجرا می کنند . اگر کسی می خواهد برای اوّلین بار برای فرزندانتان قصّه بخواند ، بهتر است کتاب جدیدی را در اختیار او قرار دهید ، تا این که کتابی را بخواند که مورد علاقه ی بچّه هاست و داستان آن را از بر می دانند .

 

راهکار شماره ی چهار :

4 . روزنامه را خانوادگی بخوانید .

اگر فرصت کمی دارید که با فرزندانتان و برای آن ها بخوانید ، روزنامه می تواند منجی شما باشد . سطح بیش تر روزنامه ها طوری است که بچه های بین کالس سوم دبستان و اول راهنمایی می توانند آن ها را بفهمند و بیش تر روزنامه ها شامل سبک ها و انواع ادبی گوناگونی است . پس هریک از اعضای خانواده می تواند مطلبی را که باب طبع خود باشد در آن ها پیدا کند .

روزنامه هایی که صفحات ویژه ی کودکان و نوجوانان یا ویژه نامه کودکان ونوجوانان چاپ می کنند از همه بهتر است چون مطالب آن هم مناسب فرزندان دبستانی شماست و هم مناسب فرزند نوجوانتان . پس وقتی از راه می رسید همین طور روزنامه را نیندازید و بروید . هدف مشارکت خانوادگی است پس بگذارید فرزندانتان شما را در حال روزنامه خواندن ببینند .

اگر می توانید یک قدم جلوتر نیز بروید و برخی از مطالبی را که خواندید با آن ها در میان بگذارید . از فرزند ده دوازه ساله تان بپرسید درباره ی فیلم های جدید چه چیزی خوانده است و از فرزند نوجوانتان بخواهید مهم ترین اخبار ورزشی ر ا برایتان بازگو کند . از فرزند دبستانی خود بپرسید کدام یک از مطالب طنز روزنامه از همه خنده دار تر بود . خودتان نیز می توانید به نامه های جالبی که خوانندگان نوشته اند یا به هر مطلب جالب دیگری اشاره کنید . ضرورتی ندارد که هنگام مطالعه،  سکوت را رعایت کنید و خواندن روزنامه می تواند فعّالیّت پرسر و صدایی باشد . هنگامی که به صورت فردی می خوانید ، با صدای بلند نیز اظهار نظر کنید و بدین ترتیب فرزندان خود را تشویق کنید که به صورت جدی بخوانند . این مهارت به آن ها کمک می کند که آن چه را می خوانند به خاطر بسپارند و آن را خوب درک کنند .

 

راهکار شماره ی سه :

 3 . با صدای بلند بخوانید .

درک مطلب بچّه ها هنگام خواندن به طور طبیعی از تواناییی آن ها هنگام برقراری ارتباط کلامی کم تر از است . بچّه های هنگامی که مدرسه را شروع می کنند صدها کلمه را می فهمند امّا فقط چند کلمه می توانند بخوانند یا بخش کنند .این اختلاف زمانی از بین می رود که بچّه ها در خواندن مهارت به دست بیاورند و کلماتی را که قبلا به صورت شفاهی استفاده می کردند ، به طور مرتب به صورت نوشتاری ببینند.

علاوه بر آن سطح توانایی بچّه ها در خواندن ، از سطح علایق آن ها نیز پایین تر است . بچّه های کلاس اوّل قادر به درک مطالبی بسیار پیچیده تر از « بابا آب داد » هستند . امّا چون هنگام خواندن مهارت کافی برای درک مطلب نوشتاری پیچیده ندارند ، دچار محدودیت می شوند .

یکی از مهم ترین کارهایی که می توایند در طول عمرتان برای بچّه ها انجام دهید این است که با صدای بلند برایشان کتاب بخوانید . این کار را می توانید کمی بعد از تولد آن ها شروع کنید و تا پیش دبستانی و سال ها بعد نیز ادامه بدهید . هنگامی که با صدای بلند برای بچّه ها کتاب می خوانید ، فرصت خوبی پیدا می کنید که نوشته ها را بهم تجربه کنید . با این کار فرزندتان به زبان توجه می کنند و مهارت های ضروری درک مطلب آن ها که در مدرسه و در سال های بعد به آن ها نیاز دارند ، پرورش می یابد .

برای موفّقیّت تحصیلی بچّه ها ، درک مطلب ، پرورش دایره ی لغات و قدت تشخیص لغات آن ها با میزانی که والدین با صدای بلند برایشان کتاب می خوانند رابطه ی مستقیم دارد . مهم تر از آن این که وقتی با صدای بلند کتاب می خوانید به بچّه ها می فهمانید که برای کتاب ارزش و اهمّیّت قائلید و کتاب خواندن بخش مهمی از تعاملات خانوادگی شما را تشکیل می دهد .

چگونه با صدای بلند بخوانید

  • با حالت و لحن مناسب بخوانید . برای هر یک از شخصیّت های از یک صدای خاص استفاده کنید . از علائم نقطه گذاری کمک بگیرید تا لحن خواندنتان را عوض کنید یا برای افزایش تأثیر خواندنتان مکث کنید .
  • با علاقه بخوانید و با متن درگیر شوید . اگر به طرح داستان یا مشکلات شخصیّت های آن علاقه مند شده اید به زبان بیاورید تا فرزندانتان بدانند . اگر اتّفاقات هیجان انگیز است با لحنی هیجان زده بخوانید ، اگر ترسناک است با لحنی بخوانید که نشانه ترس است .
  • از سؤال های جدی و هوشمندانه استفاده کنید . قبل از این که ورق بزنید ، از بچّه ها بپرسید که به نظرشان چه اتفاقی خواهد افتاد . از آن ها بخواهید نام شخصیّت هایی را که در
    تصاویر دیده می شوند ، بگویند .
  • تماس چشمی برقرار کنید . شما بازیگر هستید و فرزندتان تماشاچی . سرتان را بالا بیاورید و به حالت چهره ی فرزندتان توجه کنید . همراه او بخندید و برای اظهار نظر درباره روند داستان مکث کنید .

اگر درباره ی مهارت یا صدایتان هنگام خواندن ، درباره ی توانایی تان برای انتخاب کتاب یا میزان وقتی که می توانید برای این کار بگذارید نگرانی دارید ، آن را برطرف کنید . خواندن با صدای بلند مهم تر از این است که بتوانید از آن چشم پوشی کنید و هیچ وقت برای شروع این کار دیر نیست .

 

راهکار شمار ه ی دو :

2.اطلاعاتی راکه از مطالعه به دست می آورید ، تقسیم کنید .

 

شما از مطالبی که می خوانید، روزانه چیزهایی می آموزید . پس چرا آن را با خانواه خود در میان نگذارید ؟ خبر کوتاه یک روزنامه ، شایعه ای که در خبرنامه شرکتتان چاپ شده یا آماری که در گزارش سالانه چاپ می شود می تواند جرقه یک بحث یا گفت و گو را بزند .

 

بعضی از بچه ها بیشتر به هدف سرگرمی کتاب می خوانند و گاهی این که می توان با هدف کسب اطلاعات نیز مطالعه کرد ، بی خبرند . گرچه از کتاب های درسی خود در مدرسه اطلاعاتی به دست می آورند اما اگر آن ها را به حال خود بگذاریم مطالب علمی را انتخاب نمی کنند . امّا بزرگسالان بیش تر به هدف کسب اطالاعات مطالعه می کنند – نه به این دلیل که دوست دارند ، بلکه چون این مطالب بخش عمده ای از کار روزانه ی آن ها را تشکیل می دهد .

 

اگر اطلاعاتی را که از مطالعه ی خود به دست می آورید با فرزندانتان در میان بگذارید ، می توانید آن ها را برای خواندن به قصد کسب اطاعات آماده کنید . با این کار به بچّه ها می فهمانید که به آنچه می خوانید علاقه دارید و دوست دارید آن ها نیز به آن علاقه مند شوند . وقتی بچّه ها می بینند که چگونه اطلاعاتی که به دست آورده اید استفاده می کنید ، دیگر کمتر از خواندن به قصد کسب اطلاعات خواهند ترسید .

 

حتی می توانید فرزندانتان را تشویق کنید اطلاعاتی را که از خواندن به دست می آورند با شما در میان بگذارند . اگر بپرسید : « در کتاب علوم شما درباره کلسترول چه چیزی نوشته اند ؟ » جالب تر از آن است که بپرسید : « امروز در مدرسه چه چیزی یادگرفتی ؟ »

 

راهکار شماره ی یک :

1 . بگذارید فرزندتان ببیند که شما می خوانید .

اولین نشانه ی موفقیت بچه های در مدرسه ، مطالعه در خانه است . برای این که بچه ها در خانه مطالعه کنند باید یک الگوی رفتاری داشته باشند که در خانه مطالعه می کند . اگر والدین کتاب بخوانند ، احتمالا فرزندانشان نیز اهل خواندن می شوند . اگر والدین اهل مطالعه نباشند احتمالا فرزندانشان نیز اهل مطالعه نخواهند شد . به نظر این بچه ها خواندن فعالیتی است که صرفا به مدرسه مربوط می شود .

پس خیلی ساده است اگر می خواهید فرزندتان در مدرسه موفق باشد و اگر می خواهید به مطالعه عشق بورزد ، اگر می خواهید فرزندتان را کتاب خوان بار بیاورید ، خودتان باید مطالعه کنید .

اگر روزنامه صبح را هنگام صرف صبحانه تورق می کنید خوب است اما به هیچ وجه کافی نیست . آنچه فرزندتان نیاز دارد این است که ببیند به طور مرتب برای خواند کتاب وقت زیادی می گذارید .

اگر اهل مطالعه نیستید مقداری کار می برد :
1.باید ببینید که به خواندن چه مطالبی علاقه دارید .
2.باید در خانه کتاب داشته باشید .
3.باید تلویزیون را خاموش کنید .
4.باید کاری در نظر بگیرید که فرزندتان در زمان مطالعه شما به آن بپردازد . ( چطور است به آن هم کتاب بدهید ؟! )

هرچقدر هم که کتاب خواندن برنامه ی زمانی شما را تحت فشار قرار دهد و از وقت شما برای انجام کارهای دیگر بکاهد ، نتیجه ی آن در طولانی مدّت با ارزش است . اگر خودتان از مطالعه کردن لذّت نمی بردی ، چطور می توانید انتظار داشته باشید که فرزندتان لذّت ببرد ؟ اگر فکر می کنید فزرندتان باید صرف این که بچه است کاری را انجام بدهد که خود شما انجام نمی دهید ، کارتان ار روی دورویی است . اگر وقت بگذارید و کتاب بخوانید به طور غیرمستقیم به فرزندتان می گویید که خواندن مهم است . امّا اگر برایش سخنرانی کنید و او را پند و اندرز  دهید و برایش موعظه کنید ، هرگز نمی توانید این پیام را به او منتقل کنید .

 

منابع :

  • روانشناسی تربیتی - دکتر حسین لطف آبادی
  • 50 روش ساده برای علاقه مند کردن فرزند به مطالعه - کتی ای . زاهلر