اغلب شما والدین بزرگوار و مربیان عزیز گله مند از این هستید که چرا دانش آموز تکالیف مدرسه را با بی دقّتی انجام می دهد ؟ در این نوشتار سعی بر آن است که چند راهکار عملی برای همراه شدن والدین و مربیان بیان داریم . امید است با بکارگیری روش های فوق بتوانید بخشی از بی دقّتی فرزندانتان و بهتر بگویم دانش آموزان را کاهش دهید ....


تکالیف مدرسه اش را با بی دقّتی انجام می دهد .

دنا ، سه تا از مسأله ها را جا انداختی . ژان ، چرا اینقدر بی دقّتی ؟ تو خوب می دانی که سه به علاوه ی پنج می شود هشت . تام ، مگر معلّم نگفته است که دور صفت ها خط بکشی ، پس چرا زیر فعل ها خط کشیدی ؟

جملاتی از این قبیل اغلب از سوی والدین و معلّم ها زیاد گفته می شود زیرا آن ها می پندارند که دانش آموز تکالیفش را با بی دقّتی انجام می دهد . البته کودکان معمولاً این جمله ها را این طور نمی شنوند بلکه آنچه آن ها می شنوند باشدت و تندی زیاد از سوی والدین و معلّم است .

یاد گرفتن دقّت براک کودک کار مهم و دشواری است و هدف این نیست که کودکتان خیلی با دقّت شود و نقصی در کارش نباشد . درمان بی دقّتی هم بدین گونه نیست که به طور مداوم به کودک نق بزنید و بگوییدکه اشتباه می کند . باید به او بیاموزید که بگوشد به دقّت کردن اهمّیّت بیش تری بده . باید به کودک کمک کنید تا مهارت دقّت و تمرکز حواس را بیاموزد .

مشکل را مشخص کنید .

به طور منظّم کارهای کودک را مرور کنید و به او کمک کنید تا دریابد مسأله  چیست ؟ مشکل کجاست ؟ اگر درس را خوب فهمیده و می داند چه باید بکند ؟ پس به چه علّت اشتباه می کند ؟

ژان ، اصول ریاضیاتش را خوب بلد است ، ولی بی آن که یک بار دیگر به حل مسائلش نگاه کند برگه اش را تحویل می دهد .

مشکل کالوین این است که صورت مسأله  ها را خوب نمی خواند ، چون فکر می کند صورت مسأله  ها به یک دیگر شبیه اند ، دنا می خواهد اولین کسی باشد که برگه اش را تحویل می دهد و به همین دلیل زیاد اشتباه می کند .

حواستان به بی دقّتی های کودک باشد .

هیچ کس صدرصد دقیق نیست ، ولی اگر ما به گونه ای روشمند بکوشیم تا با دقّت باشیم ، به هدفمان نزدیک تر خواهیم شد .

  •  اگر خواندن درست دستورالعمل ها مشکل را حل می کند ، از کودک بخواهید پس از خواندن دستو العمل دور آن را خط بکشد . یا زیرکمات مهم دستور العمل که مشخص کننده  ی کار هستند که باید انجام شود، خط بکشد .
  • برای اینکه اطمینان یابید کودک مسأله  هایش را بعد از حل کردن بازبینی مکند ، از او بخواهید یزیر مسأله  ها را خط بکشد و یا از او بخواهید هر صفحه را بعد از بازبینی علامتگذاری کنید یا مثلاً امضا کند . بعضی کودکان این کار را دسوت دارند .

دقّت را در کودک تقویت کنید .

به کودک بفهمانید با دقّت بودن بسیار اهمّیّت دارد و بنابراین ، دقیق بودن را در او تقویت کنید .

  • کودک را تحسین کنید . وقتی کودک به شما تکلیفی نشان می دهد که با دقّت انجام شده و کم غلط دارد به او بگویید : « لیدا ، تکلیف خیلی خوب انجام شده است ، معلوم است که خیلی دقیق آن را انجام دادی  و بعد هم کنترلش کردی . »
  • از یک جدول استفاده کنید و در مقابل تلاش کودک به او جایزه بدهیذ . بعضی کودکان به روش های تقویتی که رفتارهای حدید آن را ثبت می کند ، خوب پاسخ می دهند . طبق معمول ، قبل از شروع ، قوانین را مشخص کنید . « به ناتالی که کارهای مدرسه اش را سرسری انجام می داد ، گفته شد که  در مقابل با دقّت انجام دادن تکالیف ، به طوری که بیش از یک غلط در هر صفحه نداشته باشد ، امتیاز خواهد گرفت . »
  • کارهای بادقّت انحام شده را به نمایش بگذارید . مکان مخصوصی را برای نمایش تکالیف و کارهای دقیق کودک در نظر بگیرید . شاید تصمیم بگیرید که یک مجلّه یا بولتن ( خبرنامه ) از کارهای دقیق او تهیه کنید وی ا کارهایی را که خود کودک هم نیبت به آن ها احساس غرور می کند ، در یک آلبوم نگه داری کنید . کود را تشویق کنید که این مجلّه ، بولتن ( خبرنامه ) ، آلبوم یا هر چیز دیگر را به مهمان ها نشان بدهد .
  • با دقّت بودن را به شکل یک ویژگی برتر و امتیاز خاص در آورید . بگذارید کودک ببیند که براش ما هم به گارگیری دقّت در کارهای منزل بسیار اهمیّت دارد . از کودکان بزرگ تر می توانید بخواهید که به شما در تهیّه و بازبینی فهرست خرید ، کمک کنند و یا نامه ای را که نوشته اید ، بخوانید تا غلط املایی نداشته باشد . در فرصت های لازم ، درباره ی اهمّیّت دقّت ، با کودکتان صحبت کنید . برای مثال از کودک بپرسید : « اگر در متن دعوتنامه ی جشن تولدت ، تاریخ را اشتباه می نوشتی ، چه اتّفاقی می افتاد ؟ اگر آدرس را با بی دقّتی می نوشتی چه ؟ اگر به جای دو لیوان شیر ، یک لیوان شیر در کیکی بریزیم ، چه اتفاقی می افتد ؟ »

دقّت را با تعیین مجازات ، تقویت کنید .

پس از این که به کودک فهماندید که با دقّت بودن چه معنایی دارد ، درباره ی مجازات ها و عواقب بی دقتی هم با او کمی صحبت کنید .

به یاد داشته باشید که دقیق بودن در کار ، وقتی مفهوم مشخصی می یابد که کودک بداند کارش را چه طور باید انجام دهد و چگونه از دستورالعمل ها تبعیت کند .

  • از روش تصحیح بیش از حد استفاده کنید . بهترین روش برای اینکه بتوانید دقّت را در کودکتان تقویت کنید آن است که بازبینی تکالیف و کارهای درسی اش را به صورت عادت در آورید و از روش تصحیح بیش از حد استفاده کنید . « سارا ، من در تکالیف تو چهار غلط پیدا کردم ، ولی نمی گویم کجاست . خودت همه ی تکالیفت را دوباره نگاه کن تا این چهار غلط را پیدا کنی .» یا « آلیس ، باید عات کنی صورت مسأله ها را با دقّت بخوانی . من در صفحه ی اول یک غلط پیدا کردم و احتمالاً در بقیه ی صفحات هم غلط هایی پیدا خواهد شد . همه ی صفحات را دوباره بخوان تا مطمئن بشوی هیچ اشتباهی وحود ندارد و صورت مسأله ها رو خوب متوجه شدی . وقتی کارت را تمام کردی بده ، دوباره نگاه می کنم . »
  • کودک را مجبور کنید کار را دوباره انجام دهد . اگر کودک به طور سرسری و بی توجّه به انجام تکالیفش می پردازد ، شاید لازم باشد که او را مجبور کنید تا از ابتدا همه ی تکالیفش را انجام دهد . به جای اینکه برروی بی دقّت بودن کار تکیه کنید ، تأکید بیش تری برروی نتیجه ی ضعیف کار داشته باشید . مثلاً اگر نامه را بد خط نوشته ، نگویید در نوشتن آن دقّت نکرده است ، بلکه توضیح دهید نامه باید تمیز . مرتب و با رعایت فواصل درست نوشته شود و از او بخواهید آن را از اول بنویسد ویا اگر داستانی که نوشته ، سرسری است و به قول معروف آبکی است ، توضیح دهید که نوشتن داستان نیاز به اندیشیدن دارد و باید شامل جزئیات بیش تری باشد . بدین ترتیب ، او خیلی زود خواهد آموخت که بهتر است از ابتدا دقّت و حوصله به خرج دهد تا اینکه مجبور شود دوباره همان کار را انجام دهد .

برگرفته از کتاب چگونه با کودکم رفتار کنم - نوشته ی دکتر گاربر

کتاب حاضر را قبلاً در بخش معرفی کتاب ، معرفی کرده بودم . به شما عزیزان پیشنهاد می کنم آن را مطالعه کنید .

ماه آفرین باقری